To właśnie 15 listopada 1920 roku zostało utworzone Wolne Miasto Gdańsk, jako wykonanie postanowień art. 100-108 traktatu pokojowego[4]. Art. 100 Traktat dokładnie określał granice Wolnego Miasta Gdańska, art. 105 ustanowił obywatelstwo Wolnego Miasta Gdańska dla osób tam zamieszkałych

Wolne Miasto Gdańsk miało własną konstytucję, hymn, parlament (organ ustawodawczy), Senat (stanowiący władzę wykonawczą). Włodarze Gdańska mieli jednak ograniczone kompetencje w wielu dziedzinach na rzecz Ligi Narodów, którego reprezentantem był Wysoki Komisarz.

Językiem urzędowym był język niemiecki, ale korespondencja dostarczana do Polaków i Kaszubów miała załączone tłumaczenia na język polski.

Wolne Miasto Gdańsk zamieszkiwało w 1920 roku około 350 tys. mieszkańców

W śród mieszkańców Gdańska przeważała ludność niemiecka, Polacy stanowili według różnych danych od 3 do 15% obywateli.

Niemiecki spis narodowy z 1910 roku mówił, że na terenach przyszłego Wolnego Miasta stosunki ludnościowe układały się następująco: 10,9 tys. mieszkańców podało język polski albo kaszubski jako ojczysty, co stanowiło 3,4% ogółu.

Najwięcej Polaków zamieszkiwało powiat:
Danziger Höhe (Gdańskie Wyżyny) (4,4 tys. – 7,6%),
miasto Sopot (1,4 tys. – 9,5%),
Wielkie Żuławy (1,2 tys. – 2,8%)
Gdańsk (3,6 tys. – 2,1%).

Najmniej ludności polskojęzycznej zamieszkiwało zachodnie części ówczesnych powiatów malborskiego i elbląskiego (275 osób – 0,9%).

Spis wyznaniowy z 31 sierpnia 1924 r. na terenie Wolnego Miasta Gdańsk wykazał:

- ponad 130 tys. katolików
- 260 tys. protestantów
- ludność wyznania mojżeszowego stanowiła ok. 8-11 tys. mieszkańców.

Większe skupisko Polaków żyło w tzw. Polenhofie we Wrzeszczu.

Wolne Miasto Gdańsk wydawało własne paszporty. Opieką polskich placówek dyplomatycznych mogli być objęci jedynie ci obywatele Gdańska, którzy mieli w paszporcie wizę Komisarza Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku.